Voormalige koperdraad-fabriek in Shkodra, Albanië.

De voormalige kabelfabiek van Shkodra 

Shkodra en haar kabelfabriek

Mijn favoriete stad in Albanië, Shkodra, ligt in een grote vlakte en is een echte fietsstad. Ik huur tegenwoordig een fiets en rijd dan op mijn gemak door onbekende buitenwijken, langs de grote katholieke begraafplaats, langs verlaten fabrieken, langs de spoorlijn van Shkodra naar Tirana. Vooral al die onttakelde fabrieken intrigeren me. Want tijdens vroegere politieke reizen naar Albanië kreeg ik veel fabrieken van binnen te zien. In Nederland kwam ik nooit in een fabriek, behalve tijdens vakantiebaantjes, en ik vond het ontzettend leuk om uitgebreid toelichting te krijgen op allerlei productieprocessen.

Verplichte fabriek bezoeken tijdens de reizen in communistische tijden

In Shkodra werden buitenlandse groepen standaard meegetroond naar de grote kabelfabriek, die met hulp van China was opgezet. In de omgeving van de stad Rubik werd koper gedolven in de kopermijnen en in Shkodra werd al dat koper verwerkt tot koperdraad en elektrische kabels. Ik kan me nog herinneren hoe we gefascineerd en angstig toekeken hoe mannen het gloeiende koper dat uit de smelterij kwam bewerkten; het was alsof er een rode, sissende slang door de grote fabriekshallen gleed. Daarna bezochten we de andere afdelingen waar vooral vrouwen werkten, honderden vrouwen die koperdraad op grote spoelen verwerkten tot elektrische kabels voor de export. 

Ik kende in Shkodra enkele vrouwen die heel lang bij de kabelfabriek hebben gewerkt. Ze vertelden dat ze het verschrikkelijk vonden dat de fabriek dichtging, dat de grote hallen leeg kwamen te staan en uiteindelijk ruïnes werden. Ze waren hun baan kwijtgeraakt. Hoe zwaar die baan ook was, ze waren er trots op dat ze bij de enige kabelfabriek van het land gewerkt hadden, een van de paradepaardjes van de Albanese zware industrie. Een vrouw kon zich nog goed herinneren hoe werd gevierd dat de ingenieurs van de fabriek erin waren geslaagd een onderwaterkabel te leggen van meer dan 40 ton om het schiereiland Karaburun met het eiland Sazan te verbinden, een belangrijke verbinding voor militaire doeleinden. 

Trots ondanks het zwaar werk

Iedereen kwam op de fiets naar het werk, dat was een machtig gezicht! Het was wel heel hard werken. De fabriek draaide dag en nacht, ze werkten volcontinu en zes dagen per week en er gebeurden vaak ongelukken waarbij arbeiders ernstige verwondingen opliepen. Als uitlaadklep van en compensatie voor ellende op de werkvloer was er de typische gewaagde Shkodranse humor. Met de collega’s van hun ploeg maakten ze grappen over absurde situaties op de fabriek, politieke gebeurtenissen in de stad; zelfs het regime werd bespot. Shkodranen waren rebels en lieten zich niet intimideren. 

3 Replies to “De voormalige kabelfabiek van Shkodra ”

Geef een antwoord

Note: Comments on the web site reflect the views of their authors, and not necessarily the views of the bookyourtravel internet portal. You are requested to refrain from insults, swearing and vulgar expression. We reserve the right to delete any comment without notice or explanations.

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn ondertekend met *