De Korab, de hoogste berg van Albanie
Korab-de-hoogste-berg-van-Albanie

 Ik wilde altijd al een keer de Korab beklimmen, Albanië’s hoogste berg. Die ligt precies op de grens van Albanië en Macedonië in de Dibra regio in Oost-Albanië. Kenners hadden mij verteld dat het niet zo moeilijk was die hoogste berg te beklimmen. Hij ligt op 2764 m hoogte in het Sar gebergte en is zowel vanuit Macedonië als Albanie goed te bereiken. Je kon gewoon hele stukken wandelen, alleen op het hoogste stuk was het flink stijgen en klimmen en je had er geen alpinisten-uitrusting voor nodig. 

Je moest zorgen dat je in het afgelegen dorp Radomire begon en vandaar zou het nog maar een paar uur lopen zijn. Het weer en de wolken in de gaten houden, ’s morgens vroeg vertrekken, lopen met goede bergschoenen en niet vergeten stafkaarten of GPS meenemen. Er was wel een soort route aangegeven met gekleurde strepen maar Albanië was echt nog geen Oostenrijk of Zwitserland met tot in detail uitgestippelde wandel- en klimroutes. 

Alleen klimmen was natuurlijk sterk af te raden dus vroeg ik een paar vrienden of ze ervoor voelden mee te gaan en de Korab vanaf de Albanese kant te beklimmen. Dat wilden ze wel. We zouden de beklimming dan combineren met een grondige verkenning van de hele – toeristisch vrij onbekende  – Dibra regio in Oost-Albanië. We vertrokken in juni 2019.

Kaart Noord-Albanië.
Kaartje-Korab-Peshkopia
De omgeving van berg Korab op de kaart.

Het dorp Radomire

We maakten eerst een spannende reis door de Dibra regio en bezochten stadjes als Burrel – dat vooral bekend is geworden door de strenge gevangenis waar tijdens het vorige regime vele politieke kopstukken vastzaten- en Burgajet. We waren te gast in oude stenen kulla’s in Macukull bij families die er al eeuwenlang woonden en heel traditioneel leefden. Ik zag diverse vrouwen hun eigen schapenkaas maken. We verbleven nog een paar dagen in het stadje Peshkopia en toen werd het langzamerhand tijd om de Korab te gaan verkennen.

We reden over een smalle slechte weg, waar veel kleine dorpjes aan lagen, langs oude verwaarloosde oorlogsmonumenten en vervallen elektriciteitscentrales – en kwamen na verloop van tijd terecht in een heuvellandschap dat geleidelijk spectaculair transformeerde tot hoge bergen met kalkachtige inkepingen. Toen we Radomire naderden zagen we in de verte het Korab-massief opdoemen. De weg werd steeds slechter. Goed dat we een Fourwheeldrive hadden, die was  hier echt nodig. In het centrum van Radomire stopten we even voor een enorme splinternieuwe moskee die totaal detoneerde in dit qua aantal huizen en inwoners zeer bescheiden dorpje. Welk Arabisch land had die gefinancierd? Qatar? Saoudi Arabië? 

(We vroegen het later aan de eigenaar van ons hotel. Volgens hem was de oude moskee ingestort en hebben de bewoners zelf een nieuwe gefinancierd, het was dus geen moskee met buitenlands geld). Verderop was nog een moskee te zien. En dat voor een dorp met een paar honderd inwoners!

We logeerden in hotel Korabi van eigenaar Haxhi Hima. Een simpel hotelletje aan de rand van het dorje vlak naast een smalle rivier die er in een moordend tempo langs stroomde. Het hotel had zowaar wifi die het goed deed en leuke kamers met balkons die uitzicht op de bergen en de rivier boden. 

Kalkrotsen voordat je Radomire binnenrijdt.
Kalkrotsen voordat je Radomire binnenrijdt.
Radomire-Hotel-Korab-voorgevel-1400
De voorgevel van Hotel Korabi, Radomire.
Radomire-grote-moskee-
De grote moskee in Radomire.

Het Zwarte Meer 

Tijd voor een oefenwandeling naar het Zwarte Meer dat hoog midden in de bossen van Radomire lag. Het was maar een uurtje lopen. Bergschoenen aan, stokken mee, hoewel het maar een matige klim zou zijn. Het vinden van de route was behelpen, we klunsten wat af met onze smartphones met wikiloc en maps.me maar kwamen er. Al klimmend passeerden we op het pad pakpaarden. Beneden ons lag een akkertje waar een ouder echtpaar krom voorover gebogen de aardappels wiedde. Toen we langs kwamen lopen hielden de man en vrouw ons staande en wilden alles van ons weten: waar we vandaan kwamen, hoe oud we waren, waar we logeerden, wat de prijs van de kamers van ons hotel was. 

Radomire-akkers-met-paard-en-huizen
Radomire akkers met paard en huizen.
Radomire-Het-Zwarte-Meer-2
Radomire, Het Zwarte Meer.

Boven waren er grandioze vergezichten. Het zwarte meertje bleek nogal gevaarlijk te zijn, heel erg koud en diep, een echt gletsjermeer. Het was eind juni. Overal bloeien de prachtigste en voor mij onbekende bloemen. 

Terug in het hotel, kwam de eigenaar aanlopen met een grote plastic fles zelfgestookte raki en een paar glaasjes. Zittend in de schaduw op een houten stoel voor het guesthouse, toch vermoeid van de klim en het ene na het andere glaasje raki drinkend, maakten we plannen voor de Korab-tocht morgen. 

De rivier maakte enorme herrie waar je na twee of drie uur totaal aan gewend raakte. Ik maakte voor het diner nog een korte avondwandeling en fotografeerde verlaten huizen, met daar omheen kleine lapjes grond (voorzien van hekken in alle soorten en maten), de zwarte bergen in het vroege avondlicht, het zicht op de enorme moskee van Radomire. Tussen hotel en dorp zag ik een akker achter paarse bloemen waar een boer en boerin ploegen met een paard. Het archaïsche beeld was van een grote schoonheid.

Radomire-Kaasmakerij
De rivier en kaasmakerij in Radomire.
Radomire-oude-verlaten-huizen-
Radomire, oude, verlaten huizen.

Het werd donker. Er kwam een Poolse motorrijder voorbij die een campingplaats zocht maar uiteindelijk toch maar een kamer in hotel Korabi boekte. Hij ging de Korab beklimmen. Een jong Duits stel dat ook in het hotel zat vertelde ons tijdens het diner dat zij morgen richting Korab gingen wandelen. 

Het diner was binnen in de gelagkamer en bestond uit een echte zware stevige boerenmaaltijd. Vleessoep, brokken schapenkaas, plakken lamsvlees, tomatensalade, gebakken aardappels. Geen wijn, alleen ijskoud water. De vrouw van eigenaar Hima kookte hoorde ik maar ze was verder totaal onzichtbaar. Mijn Albanese reisgenoten zijn altijd lyrisch over ‘eco’ en ‘zo van het land’ maaltijden maar ik vond het diner wel heel authentiek maar culinair matig. Al dat verse vette lamsvlees…niets was gekruid. Ik was verwend door de nieuwe moderne ‘light’ restaurants in Tirana. Het licht viel die avond een paar keer uit. De zoon van de eigenaar, Agron Hima, kwam meteen met kaarsen aanzetten. Blijkbaar gebeurde dat veel vaker. De elektriciteit was ook niet helemaal oké, want ik kon mijn power-box niet opladen.  

Radomire-Agron-in-de-gelagkamer-van-hotel-Korab
De gelagkamer van hotel Korab.

Na het diner vroegen we naar de familiegeschiedenis van de hotelier en van zijn buren. Vlak bij het hotel was namelijk een melk- en kaasmakerij waar een jonge man in overall met hoge witte laarzen zich in het zweet werkte. De hele dag kwamen mannen op ezels aanrijden met volle melkbussen, die leveren ze af en dan kwamen ze de lege weer ophalen, een interessant gezicht, het verveelde geen seconde. Het was volstrekt duidelijk hoe dit aspect van de economie van dit dorp werkte. Koeien melken, melk in bussen naar de kaasmakerij brengen, lege bussen terug op de ezel zetten, wachten tot de kaas klaar is etc. 

De gelagkamer van het hotel was het centrum van het dorp. De hele dag kwamen er mannen langs die koffie bestelden en rookten en urenlang praatten; ook de plaatselijke politie-agent. Gezellig. De tv stond permanent aan en liet uitsluitend tekenfilms zien afgewisseld met verkiezingsfilmpjes voor de op handen zijnde gemeenteraadsverkiezingen. We zagen hoe de twee landelijke leiders van de twee grootste partijen van het land van de ene plaats naar de andere reisden, geïnterviewd werden en daarna debatteerden over de verkiezingen in studio’s.

Radomire-bossen-bij-Zwarte-Meer-
Bossen bij het Zwarte Meer.
Radomire-mannen-met-paarden-en-melkbussen
Mannen op ezels met melkbussen
melkboeren op paarden
De melkboeren in bedrijf.

De beklimming van de Korab

Ons oorspronkelijke doel was het beklimmen van de Korab. Toen we ’s morgens om negen uur beneden kwamen waren de Pool en het Duitse stel al vertrokken. Na het uitgebreide en stevige ontbijt werd ons doel voorzichtig iets bijgesteld:  Klimmen naar de Korab als het kan en ….als dat niet gaat Zover klimmen als nog leuk is. 

Het was tien uur. Het mannengezelschap in de gelagkamer zwaaide ons uit. Bergschoenen, wandelstokken, rugzakken met eten en water mee. En een paar terreinkaarten: de regio-kaart Korab van het toeristenbureau in Peshkopia, Wiki-loc en maps.me. We begonnen vol enthousiasme maar de bewegwijzering was zo slecht of afwezig dat we na een kwartier al in dubio waren over de juiste route: de snelstromende rivier oversteken of een onduidelijk pad door de bosjes lopen. Achteraf bleek dat beide keuzes verkeerd waren. Het onduidelijke pad ging omhoog en leidde langs steeds meer afgronden. Een van ons had problemen met zijn evenwicht en haakte af. Wij gingen met z’n vieren verder en besloten uiteindelijk om toch maar de rivier over te steken, de eerste op blote voeten, de rest met schoenen en al, dat gaf beter grip op de gladde stenen en weerstand bij de zeer sterke stroming van de rivier. Op maps.me bleek al dat we verkeerd waren gelopen, we zaten veel te noordoostelijk.

Radomire-Bewegwijzeringsbord-in-dorp-
Radomire, Bewegwijzeringsbord in dorp.

Bord Nationaal-Park-Korab

Volgens de kaart van het toeristenbureau was er een route naar de Korab, volgens onze maps.me app liep de weg dood. Via een omweg van ruim een uur (nog een paar riviertjes overstekend, onder hekken van boeren doorgaand, klimmend over stenen afscheidingen, manoeuvrerend langs koeien, saai was het zeker niet!) kwamen we uiteindelijk toch nog op de goede route. Voorbij Kodra Radun was het geleidelijk klimmen, langs een heel dorp van lege schapen-schuren (waar waren die gebleven) kwamen we bij de gletsjer die naar het Korab-gebergte leidde. Prachtig landschap, hoge berg, grote rotsblokken, via gemakkelijk pad, niet teveel klimmen, heerlijk horizontaal lopen. In de gletsjer was het heel groen en heel stil met als enige geluid het kletteren van een riviertje dat er doorheen liep. We zaten op de goede route, ineens zijn er opvallend veel geel-rode bewegwijzering strepen op de stenen aangebracht.

over-water-lopen-in-Korab
Goede schoenen zijn toch belangrijk.

Onbegrijpelijk, tijdens de klim naar boven waren ze afwezig. Dan even uitrusten op een heerlijke bergweide en het moment komt dat we moeten besluiten: doorgaan of stoppen. Het was al drie uur, we hadden veel tijd verloren met verdwalen, we hadden veel vroeger moeten vertrekken. Twee van ons, de beste klimmers, wilden doorgaan naar de top, maar toen zagen we heel in de verte het Duitse echtpaar dat in ons hotel logeerde afdalen, duidelijk komend van de top van de Korab. Beneden gekomen spraken we ze aan en ze vertelden ons dat het op de top van de Korab heel koud was, je had handschoenen en warme kleding nodig. Wat jammer! 

Na overleg besloten mijn twee vrienden met de meeste klimervaring toch een stuk van de klim naar de top te maken. Ik liet me met een vriendin op de grond zakken om tegen een rots gezeten de ’s ochtends gedownloade krant te lezen. Tot mijn verbazing las ik op Facebook dat Eva Smeele, een bekende bergbeklimster die veel trails in de Balkan loopt, vandaag ook op de Korab was. Ze had de klim net voltooid, nota bene drie uur geleden. Wat een bizar toeval! Ik had 3G op de berg en reageerde meteen op haar bericht: zouden we kunnen afspreken in Radomire? Ze reageerde meteen: ze was helaas al via een andere, westelijke route terug geklommen naar Macedonië! Jammer, wat een gemiste kans om haar te ontmoeten!

Na drie kwartier kwamen onze reisgenoten terug van de klim. Ze hadden een prachtig uitzicht gehad vanaf het punt waar ze stonden en ze vonden het erg spijtig te moeten stoppen. Het was gewoon te laat, de klim zelf was echt niet te moeilijk. 

Korab-gletscher-3-
Korab gletscher.
Gerda met vriendinnen op de berg
Even uitrusten.

Op de terugweg namen we een andere route, langs een oud gletsjermeer waar dieren konden drinken. In de verte liep over een lage bergkam een processie van koeien. Heel fotogeniek. Even gingen we rustig zitten om de omgeving goed te kunnen bekijken: enorme groene vlakten met kleine en grote grijze rotsblokken, daarachter de Korab met de overige toppen. In het rustige water van het meer zwommen waterslangen. 

Iets later, op de top en vlak voor de afdaling kregen we prachtig zicht op hetzelfde gebergte met witte kalkstenen plooien waar we op de heenreis, klimmend naar het dorp Radomire, al langsreden. Over de lagere alpenweiden met een sappig en verend groen grastapijt was het heerlijk teruglopen richting het dorp, dat we ver in de diepte zagen liggen. Toen de minaretten van de moskee zichtbaar werden was er toch een cultuurshock: je wandelt in een soort Zwitsers alpenlandschap en dan een moskee? Vervolgens verder afdalen door een dennen- en sparrenbos. Weer staken we een snelstromende rivier over en weer daalden we een stuk af en toen was opeens een enorme alpenweide vol met bloemen. Even zitten in de weide na de afdaling. We vermaken ons een uur in de sprookjesweide. 

Zoveel bloemen…de Zwitserse videokunstenares Pipilotti Rist zou er wel raad mee weten. Ze maakte honderden filmpjes van bloemen, projecteerde die enorm groot op de wanden van musea en liet bezoekers op enorme matrassen liggen om ze goed te bekijken. Ik heb uren in museum Boymans in Rotterdam gelegen om velden wuivende bloemenvelden van Pippilotti van onder af te bekijken. Vandaag deed ik dat weer. Ik ging liggen en zag tientallen bloeiende gentianen en fluitekruid, felroze mini-anjers en lichtroze lupinen, zachtjes bewegen op de wind, een prachtig gezicht. 

De bloemen in Korab.
De bloemen in Korab.

Afdalend kwamen we nog diverse boeren tegen die te paard en met lege melkbussen de melk van de koeien op de bergweiden gingen ophalen. We herkenden al een paar mensen. 

Na de bergweide volgde de afdaling: een kilometers lang lastig smal pad vol losse stenen tussen de meest fantastische bloemenweiden. Ik raakte achterop door het voortdurend fotograferen van het landschap. Na een uur waren we bijna bij hotel Korabi en zagen we meteen waar we fout waren gelopen: meteen al bij het begin van het pad. 

De bergschoenen en sokken gingen uit en de koude pils smaakte hemels. Toen kwam de Pool terug van zijn klimtocht. Zijn verhaal maakt ons beschaamd. Hij rende zo de Korab op en maakte nog een paar extra wandelingen omdat het zo gemakkelijk ging. Wel met behulp van GPS. Wij hadden gemakkelijk de Korab kunnen beklimmen als we eerder waren vertrokken en meteen de goede route hadden genomen. Nou ja, het was een fantastische wandeltocht en niemand verweet iemand anders iets. Zo gingen die dingen nu eenmaal. 

’s Avonds aten we weer een stevig boerendiner met bonensoep (fasule), een enorme schaal deegwaren (jufka) met lamsvlees, aardappels en salade. 

Zittend op het winderige balkon van hotel Korabi trokken we een fles rode wijn (Cobo Kashmer) open en namen uitgebreid onze klimdag door. We hadden ineens toch wel spijt. We moesten natuurlijk ooit een keer terug. De volgende keer zouden we dan veel vroeger opstaan. Warmere kleren meenemen. GPS gebruiken. 

We hoorden de herrie van de snelstromende rivier al niet meer. Het licht viel weer uit, de eigenaar bracht kaarsen. Het was of we hier al maanden zaten…

Korab-vlak-onder-de-top-4-
Vlak onder de top van Korab.
Korab-Gletscher-3
Korab gletscher.
Korab-bergmeer
Korab glacial meer.