cover foto 0 venice art masker fabriek shkodra

Een stukje Venetië in Shkodra, Albanië

Wat heeft Venetië met Shkodra te maken?

venice-art-shkodra-venetiaans-masker-winkel

Romantisch Venetië, de stad van de feesten; de nachtclubs, casino’s en de verborgen gezelschappen onder de bescherming van een masker. Een bezoek aan die stad staat al een tijd op mijn bucketlist. Dat veel Venetiaanse maskers in de Albanese stad Shkodra – nog nooit van gehoord; waar ligt dat? zou menig Nederlander zeggen – worden geproduceerd is heel bijzonder.

Als het aan Eduard Angoni lag, eigenaar van Venice Art in Shkodra, Albanië, is er weinig verschil of je tijdens het carnaval ‘s avonds in de straten van Padova (Italië) met een masker loopt of dat je dat in Shkodra doet. In beide steden zijn kleine, gezellige straatjes, je weet werkelijk het verschil niet. Hoe bizar het ook mag klinken, hij kan het weten, want hij heeft op beide plekken gewoond. Eerst in Padova en vervolgens in Venetië; 5 jaar lang in de periode 1992-97, toen hij als vluchteling in Italië verbleef.

Ooit emigrant in Italië, nu succesvol ondernemer

Tegenwoordig bezoekt hij Venetië meerdere malen per jaar om zaken te doen met de meest prestigieuze winkels in Venetiaanse maskers. Hij heeft vier eigen winkels in Venetië en is hoofdleverancier geworden voor de interne markt voor Venetiaanse maskers en Venetiaans kleding uit de 16-e en 17-e eeuw.

Eduard-Angoni ondernemer venetiaanse maskers

Hij, dierenarts-assistent van beroep, wandelde door de straten van Padova en Venetië, hopend om het geluid van machines en werkende mensen te horen, want hij was wanhopig opzoek naar een baantje. Zijn start in Italië was niet glorieus. Als dierenarts-assitent  zonder vergunningen kon hij nergens terecht; maar ook met zijn hobby’s, zijn passies van zijn jongensjaren voor literatuur en kunst kon hij niets. Totdat zich een kans voordeed. Een klein kansje, dat als een spel begon. Het helpen van een Italiaanse kennis van een kennis van een Albanese vriend in Padova, die maskers maakte van de soort ‘commedia del arte’ volgens de techniek van ‘carto pesa’. Had hij maar op de kunstacademie gezeten; dan zou hij veel sneller zijn waarde hebben kunnen bewijzen; maar zijn biografie* was slecht geweest en de communisten hadden zijn familie dat soort studies niet gegund. Hij moest dierenarts-assistent worden; hij mocht van geluk spreken dat hij zo’n ‘lager beroep’ mocht uitoefenen.

Hij schilderde in zijn vrije tijd en dacht dat hij wat kon, totdat hij bij de Italiaan terecht kwam en zag dat een werk dat hij perfect vond, voor de italiaan niet voldeed. Hij moest meer aandacht besteden aan de details om het te perfectioneren. Hij ging de uitdaging aan, leerde de fijne kneepjes van vele technieken o.a. van de techniek voor papier maché en maakte talloze maskers in opdracht, totdat hij in 1997 terug keerde naar Shkodra, waar zijn vrouw op hem wachtte. Eduard zelf is een zuiderling en komt uit Gjirokastra.

Hij keerde terug met een droom die te groot was voor de plek waar hij woonde. Hij had niets te verliezen. De duurste investering was in de mensen zelf, en die waren goedkoop. Zijn oude baas in Padova werd zijn eerste opdrachtgever en gaf hem een eerste opdracht. Hij mocht vijf maskers maken met mallen in Albanië, maar ze niet beschilderen en decoreren; dat zouden ze zelf in Venetië doen. Wat wisten de Albanezen ervan? Luxe Venetiaanse maskers uit het arme Albanië halen? Dat was uit den boze!

Wat heb je te verliezen?

Maar Edward baande zich een eigen weg. De eerste medewerkers selecteerde hij op hun kalligrafisch handschrift en hij leerde hen toegewijd wat hij zelf geleerd had. Anticiperend op de snelle groei van zijn bedrijf, dacht hij aan de noordelijke stad Puka, waar hij als dierenarts-assistent 7 jaar lang had gewerkt. Daar was een ‘Artistieke staatswerkplaats’ waar getrainde artiesten werkten. Door zijn overname, konden de medewerkers hun baan behouden, want in 1998 gingen alle staatsondernemingen failliet en de mensen kwamen op straat terecht. Hij bood werk aan 120 werknemers en produceerde in de loop der jaren wel 850 verschillende modellen. Hij legde de lat heel hoog als het om detail en kwaliteit ging, en bracht dat over aan zijn medewerkers, wetend dat alleen een masker van hoge kwaliteit, een echt kunstwerk, kans maakte op de markt. Die hoge kwaliteitseis was de basis van zijn bedrijf.

werkplaats-2-venetiaanse-maskers-venice-art-shkoder

werkplaats-venetiaanse-maskers-venice-art-shkoder

werkplaats-5-venetiaanse-maskers-venice-art-shkoder

werkplaats-3-venetiaanse-maskers-venice-art-shkoder

Terwijl zijn bedrijf groeide, besloot hij in te gaan op de uitnodiging om directeur van het Migjeni Teater van Shkodra te worden. En daarmee kon hij een oude droom verwezenlijken: het karnaval van Shkodra, met een lange traditie sinds 1800, dat door het communisme was weggemoffeld, nieuw leven in te blazen. Geloven in God werd na 1991 weer toegestaan, en daarmee ook de terugkeer van het carnaval in het katholieke Shkodra.

Hij produceerde meer maskers. Achter een masker konden de inwoners van Shkodra iemand anders worden, en konden al hun emoties, waarheden en uitingen, zo verdrongen door het communisme, nu eindelijk uitten. Ze konden gek doen en niet worden uitgelachen. Zijn maskers zag hij als een bevrijding voor de stad en hij was blij dat ze nu niet uit Venetië gehaald hoefden te worden zoals de dichter Kolë Idromeno en aanverwanten dat in de 19de eeuw hadden gedaan. De maskers gingen deze keer de andere kant op, richting Venetië.

karnaval-in-Shkodra-in-1936-foto-dede-jakova
Foto: Dede Jakova, karnaval in Shkodra in 1936

In de belangstelling komen bij een select publiek

Zijn vier winkels in Venetië worden bezocht door een select publiek; veel regisseurs; Hollywood artiesten en producenten, acteurs en andere invloedrijke mensen. De doelgroep bestaat uit mensen die zichzelf enorme luxe toestaan in hun entertainment, dure kostuums, de smaak van luxe,  verborgen nachten tussen mooie dames; de smaak van dure wijn en melodie van mondaine dansjes. Zo kwam ook een medewerker van regisseur Stanley Kubrick  in zijn winkel die voor de film ’Eyes Wide Shut’ twee maskers uitzocht; eentje met veren voor Nicole Kidman een ander met ‘macramé en Swarowski’ voor Tom Cruise. Deze zeer succesvolle film ging in 1999 in premiere.

Dat was een absolute top. De twee maskers werden heel vaak geproduceerd en verkocht. Aanvragen van bekende mensen stroomden binnen. Zelfs de vrouw van de Russische premier Poetin bestelde voor een bal 200 Venetiaanse kostuums en maskers in de stijl van de 16e eeuw, want ook in het maken van middeleeuwse Venetiaanse kostuums weet Eduard een markt te vinden.

venetiaans-kostuums-16-e-eeuws

venice-art-shkodra-venetiaans-thema-masker

venice-art-shkodra-winkel-overzicht

Pezzo Unica

Alles is uniek! ‘Pezzo Unica’ – hoor je Eduard zeggen als je voor de prijs onderhandelt. Eind anno 2021 heeft Venice Art Shkodra maar liefst 1700 verschillende modellen ontwikkeld. Vele zijn gemaakt naar ontwerpen van Angoni zelf. Nu heeft hij ook een eigen winkel in Los Angeles en veertig andere verkooppunten overal in de wereld, in Dubai, Australië en zelfs in het verre Japan is er eentje. Ze vermarkten de maskers als luxe objecten, die hand gemaakt zijn met een oude techniek, waar papier, bloem en water de basis zijn. Die gaat niet weg, denkt Eduard. Minimaal 12 man werkt aan één masker in verschillende processen van molds tot schilderen en het toepassen van artistieke elementen als Swarowski stenen, laagjes goud of zilver of echte veren. De klanten waarderen de maskers als kunstobjecten. Ze zijn stuk voor stuk uniek. Als je die ziet dan wil je naar zo’n feest gaan. Bizar mooi zijn ze en door de gebruikte materialen en het handwerk, niet goedkoop. En Venice Art Shkodra is een apart museum dat niemand in Shkodra verwacht. Het staat zo in contrast met de realiteit van Albanië. De toeristen verwachten het hier niet en denken, echt, wat kan het zijn… het is een poging tot iets te maken. Ze weten niet dat ze oog in oog staan met de hoogste kwaliteit van de hedendaagse Venetiaanse maskers!

venice-art-shkodra-joker-2-masker

venice-art-shkodra-neushoorn-venetiaanse-masker

venice-art-shkodra-venetiaans-zon-masker

venice-art-shkodra-venetiaans-thema-krokodil-masker

Eduard is heel trots op wat hij in Albanië bereikt heeft. Jammer genoeg kan hij een sticker met zijn naam als kwaliteitskeurmerk niet aan de binnenkant van het masker plakken. In Venetië is dat nog steeds een taboe.  En als je moet kiezen tussen je trots of je business, is de keuze snel gemaakt…

Notitie:* Wat ‘slechte biografie’ betekent in Albanië:

Als je uit een familie kwam die anti-communistisch was en waarvan leden om politieke redenen in de gevangenis zaten, werd je gestraft. Je kon niet studeren wat je wilde en moest de studiekeuze van de staat volgen.

Tip van Travelling Albania: 

Workshop Venetiaanse Maskers beschilderen

Als u Shkodra bezoekt met of zonder kinderen en graag een workshop masker-decoratie zou willen volgen, is dat mogelijk. Meld je dan bij ons aan, en we regelen je workshop.

Duur: 45 minuten
Taal: Engels
Techniek: keuze uit 12 technieken
Prijs € 35,- p.p.

U neemt het masker mee naar huis.

Meer lezen over Shkodra? Lees ook deze blogs:

Logeren in Shkodra

Shkodra, de stad met de mooiste fotocollectie van de Balkan

De voormalige kabelfabriek van Shkodra

 

Fan van het televisieprogramma ‘Wie is de mol’ ?

Koop het boek van Gerda Mulder ‘Albanië in geuren en kleuren’ en ontdek alle locaties van WIDM in Albanië.

omslag boek albanie in geuren en kleuren

 

Bestel onze Wandkalender Albanië 2022 voor uwzelf of geef het cadeau

 

Wandkalender 'We love Albania 2022'

2 Replies to “Een stukje Venetië in Shkodra, Albanië”

Geef een antwoord

Note: Comments on the web site reflect the views of their authors, and not necessarily the views of the bookyourtravel internet portal. You are requested to refrain from insults, swearing and vulgar expression. We reserve the right to delete any comment without notice or explanations.

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn ondertekend met *