LOGEREN IN SHKODRA

LOGEREN IN SHKODRA

Shkodra heeft uitstekende hotels. Je kunt kiezen uit luxe ketens, bijzondere museumhotels, eenvoudige goedkope hotels en hostels. Dat was vroeger wel anders.

Tijdens mijn allereerste verblijf in Shkodra in de jaren zeventig sliepen we in het Rozafa hotel. Dat was het enige hotel in de stad en alle buitenlanders werden daar standaard ondergebracht. Er viel helemaal niets te kiezen. Je reisde verplicht met een groep dus verbleef je in een hotel van de staat: Albturist. Met verplicht ontbijt, lunch en diner in een grote ongezellige eetzaal Sovjet Stijl. Individueel gaan zwerven door de stad en koffie drinken in een klein cafeetje was verboden.

Eetzaal/cafe hotel Rozafa, Shkodra jaren tachtig.

Twintig jaar later was het communisme voorbij en ontstonden meteen allerlei particuliere initiatieven. Het was wel een beetje behelpen. In Shkodra logeerde ik in hotel Kaduku, een woonhuis op loopafstand van het oude staatshotel Rozafa, Na de omwenteling en teruggave van particulier bezit voor het communisme had Kaduku zijn ouderlijk huis teruggekregen en hij was meteen begonnen kamers te verhuren om geld te verdienen. Zijn baan was hij kwijt. Een echt hotel was Hotel Kadaku niet, je huurde een slaapkamer met vier bedden en moest gebruik maken van de badkamer van de eigenaar. Daar stonden tientallen volle flessen water want de waterleiding kon elk moment uitvallen. We ontbeten met koffie en warme oliebollen aan de keukentafel van de Kaduku’s.

Ik ging de volgende ochtend kijken hoe het met staatshotel Rozafa was afgelopen. Het stond leeg en was compleet gestript. Het witte marmer van de trappen was gestolen en er zat geen glas meer in de ramen. De Albturist winkel waar ik naar mottenballen ruikende wollen kelims en een koperen koffiemolen had gekocht was leeg.

Na de jaarwisseling van 2000 kwamen er steeds meer ‘echte hotels’ in Shkodra, gefinancierd door buitenlandse investeerders. Hotel Colosseo was zo’n nieuw hotel in barokke Italiaanse stijl dat verrees op een van de mooiste plekjes van de stad, de hoofdstraat met verwaarloosde Italiaanse huizen, de Rruga Kolë Idromeno. Het hotel stond tegenover een splinternieuwe grote moskee. Ik sliep een nachtje in hotel Colosseo en genoot van de grote kamer, de luxe badkamer en het uitgebreide Europese ontbijt.

Ook het zo verwaarloosde staatshotel Rozafa vond een investeerder en werd compleet gerenoveerd. Ik ging er dineren en moest aan vroeger denken. De ooit zo ongezellige communistische eetzaal was getransformeerd tot een serie modern ingerichte salons met leren banken. Het buffet was indrukwekkend. De obers waren snel, efficiënt en zagen eruit als filmsterren. Toch had ik geen zin om de kwaliteit van de hotelkamers van Rozafa te controleren, ik had alweer genoeg van moderne hotels.

 

HOTEL TRADITA

Mijn favoriete hotel werd in 2010 het echt in Albanese stijl ingerichte Hotel Tradita.

Entree van Hotel Tradita in Shkodra in 2016.

Hotel Tradita is een verbouwd oud woonhuis aan de Rruga Edith Durham in het zuiden van de stad. Het originele en grote stenen huis uit 1694 heeft twee verdiepingen en werd altijd bewoond door grote Albanese families.

In 2004 heeft de nieuwe eigenaar, Gjon Dukgilaj het verwaarloosde huis grondig verbouwd tot museumhotel, restaurant en bar. Gjon heeft veel liefde voor de traditionele Albanese cultuur en richtte alle hotelkamers in met originele houten panelen, kelims en spreien. De bar hangt vol met oude zwart-wit foto’s met beelden uit Shkodra, afkomstig uit de Marubi-fotocollectie. Je kunt fantastisch eten in Tradita; tijdens het dineren in het restaurant met de grote open keuken lijkt het of je in een ouderwetse gelagkamer zit. Ik heb verder goede herinneringen aan ontbijten op het zonovergoten terras naast de waterput.

Naast de ingang heeft Gjon zijn grote privécollectie Albanese klederdrachten en gebruiksvoorwerpen ondergebracht in een soort museumwinkel. Pas daar gerust een zware wollen xhubleta, de bijzondere klokvormige rokken van de vrouwen uit de bergen of een witte wollen jas met rode borduursels uit de Mirdita.

Hotel Tradita werd al snel de favoriete overnachtingsplaats van Nederlandse groepen. Ze moesten overnachtten in Shkodra om ’s morgens heel vroeg de lange bustocht naar de Noord-Albanese Alpen te kunnen maken.

 

Binneninterieur in hotel Tradita, Shkoder.

 

PASHKO VASA HUIS

Een paar jaar geleden bracht ik weer een paar dagen door in Shkodra. Het leek me interessant een keer in een echt Ottomaans huis te logeren. De Albanezen maakten druk gebruik van AirBnb om hun appartementen en huizen te verhuren en ik zag inderdaad een Ottomaanse huis dat zeer authentiek oogde, alsof ik in een museum ging slapen. Kamers met bewerkte witte schoorstenen en vuurplaatsen, originele houten kasten en plafonds, sofa’s met rode kleden. Ik boekte meteen en stond een dag later voor een lange muur met een houten poort in de Rruga Pashko Vasa.

Een dame opende de poort. Ze sprak alleen Italiaans, geen Albanees, maar dat was geen probleem: ze wist waarvoor ik kwam. We liepen door de tuin met een antieke waterput in het midden van het grasveld via een brede houten trap naar een groot open balkon met uitzicht op de tuin. Ze deed de deur open en ik stond in een rode Ottomaanse kamer.

Ik had honderden van die vertrekken gezien, in etnografische musea overal in de Balkan. De eigenaresse vertelde dat de grootvader van haar man hier had gewoond. Een beroemde grootvader, want Pashko Vasa was een 19de eeuwse Albanese patriot, diplomaat en dichter die het bekendste Albanese gedicht uit de geschiedenis heeft geschreven: Oh moi Shkypni (Oh Albanie, arm Albanië). 

 

De tuin van Pashko Vasa huis in 2016

 

Het geboortehuis van Pashko Vasa eind negentiende eeuw. De hele familie poseert met de pater familias (2e van rechts) op de trap. Fotograaf Pjetër Marubi.

 

Pashko Vasa was geboren in Shkodra maar bracht een groot deel van zijn leven elders door, in dienst van het toen nog enorme Ottomaanse Rijk. Hij stierf in Beiroet, Libanon. Op het overdekte terras was een kleine Pashko Vasa tentoonstelling ingericht. (voor meer informatie over Pashko Vasa zie de website van Albanoloog Robert Elsie: (http://www.albanianliterature.net/authors/classical/vasa/index.html)

Toen de communisten in de jaren veertig van de vorige eeuw de huizen van rijke Albanezen nationaliseerden kreeg dit fraai ingerichte Ottomaanse huis een museumbestemming. Tientallen jaren hebben Albanese scholieren het Pashko Vasa Huis bezocht. Een conservator van een ander museum in Shkodra, het Osa Kuka huis, vertelde me dat hij als scholier jarenlang een middag in de week ‘vrijwillig” rondleidingen in het huismuseum moest verzorgen.

 

Het balkon van Pashko Vasa Huis.

 

In de jaren negentig sloot de gemeente het huismuseum en moest het huis teruggeven aan de erfgenamen van Pashko Vasa die in Italië woonden. Die besloten na overleg het in te richten als ‘bed and breakfast’ en locatie voor trouwerijen en feesten. Ik zag de tuin en het fotogenieke huis terug op heel wat foto’s en video’s. Ik bracht een heerlijke rustige week in mijn kamer en op het terras door; de sfeer werkte zeer productief. De badkamer was wat primitief en weggewerkt achter de houten kasten en het ontbijt was tamelijk karig maar die sfeer… ik kan iedereen een paar dagen verblijf in deze andere wereld aanbevelen.

(p.s. van redactie) Inmiddels heeft hotel Kaduku een renovatie van het huis uitgevoerd.

Comments

Geef een reactie