ALGEMENE INFORMATIE

Albanië is een klein land – ongeveer zo groot als België – in het westen van de Balkan, met een onvoorstelbare rijkdom aan landschappen, kleuren en sferen. Door zijn ligging aan de Adriatische Zee heeft het een deels mediterraans klimaat, natuurlijk niet zonder de bijhorende keuken van eerlijke, zongerijpte groenten, veel fruit, en vis direct uit zee. Agrofarms – zoals Uka, Huqi, Mrizi i Zanave – zijn geweldige plekken om met deze keuken kennis te maken, maar ook de eenvoudigste hostels in de bergen brengen maaltijden op tafel waar je nog lang aan terug zult denken.

Kust en bergen

De Albanese Alpen en ook het berggebied bij Peshkopi en bij Korçë zijn een droom voor avontuurlijke wandelaars, terwijl het dal van de Vjosë bij Përmet een mystieke groene oase is waar je dagen in verwondering doorheen kunt dwalen. Langs de 372 km lange kust vind je tientallen zand- en grindstranden, beschutte baaien en dramatisch uit de zee opstijgende rotswanden, maar ook vogelrijke wetlands zoals het maagdelijke Divjakë-Karavasta, indrukwekkende oude bossen zoals bij de Llogara-pas aan de Albanese Rivièra en een schat aan voorchristelijke monumenten. De historische sites van Apollonia, Byllis en Butrint behoren tot de grootste snoepwinkels ter wereld voor historici en archeologen.

Steden

Wil je de Albanese routines en het dagelijks leven op je gemak leren kennen, dan zijn Shkodër, Peshkopi, Pogradec, Korçë en Vlorë ideale plaatsen, met hun markten, autovrije boulevards, koffiehuizen, kerken, tempels, moskeeën en musea vol couleur locale. Korçë wordt vanwege de sporen van een kortstondig Frans verleden wel het Parijs van Albanië genoemd, en het Museum voor Middeleeuwse Kunst biedt de absolute top als het gaat om iconen. De kroonjuwelen van het stedelijk schoon zijn echter Berat en Gjirokastër, beiden opgenomen op de Unesco-lijst van cultureel erfgoed vanwege hun unieke Ottomaanse architectuur. En hoofdstad Tirana? Mooi is anders, zeggen toeristen soms, maar interessant is Tirana zeker. Het tintelt en ritselt van vernieuwing en cultuur. Voor culifans en verwende feestbeesten kan de wijk Blloku een onvergetelijke verrassing zijn.

 

Sport

Albanië wordt steeds geliefder bij outdoorfans en niet voor niets. Voor fietsers en motorrijders zijn er talloze sensationele stille, bochtige bergtrajecten, bijvoorbeeld de SH22 in het noorden, de SH72 bij Berat of de magnifieke SH75 tussen Korçë en Përmet. In Dardhë en Pukë vind je skipistes en andere wintersportfaciliteiten, de Osum rivier bij Çorovodë is fantastisch voor raften, overal kun je paarden en muilezels huren om mee de bergen in te gaan, paraglijden wordt gedaan bijvoorbeeld vanaf de berg Dajt bij Tirana of de Llogara-pas aan het begin van de Albanese Rivièra en je kunt duiken bij het eiland Sazan uit de kust van Vlorë, om een aantal mogelijkheden te noemen. Wandelen blijft nog altijd het meest populair, in de berggebieden en het dal van de Vjosë maar ook langs de oude Romeinse handelsroute Via Egnatia die in Durrës begint en helemaal tot Istanboel (het vroegere Byzantium en Constantinopel) loopt.

 

Mensen

De Albanese bevolking zou een reden op zich kunnen zijn voor een bezoek aan Albanië. Waar vind je zoveel vriendelijkheid, zoveel openheid en onbevangenheid? Vooral in de minder toeristische delen van het land zijn mensen gek op buitenlandse gasten. De toestromende Duitsers, Hollanders en Polen vertegenwoordigen voor hen een wereld van overvloed en vrijheid waarvan zij misschien voor altijd blijven dromen. Wonderlijk misschien dat ze niet met afgunst naar je kijken. Integendeel. Uit gastvrijheid zouden mensen hun bed aan je afstaan en hun laatste kruimel met je delen. Heb je iets nodig, ben je in nood? Ze zullen je altijd helpen.

 

Tradities

Gastvrijheid is een van de kernwaarden van de Albanese cultuur. Een traditie ook, die wortelt in de Kanun, een bundeling van wetteksten uit de middeleeuwen. Sommige afgelegen dorpen hangen nog sterk aan deze Kanun en de patriarchale organisatie die hierin beschreven is. Gastvrijheid is belangrijk, de vrouw heeft weinig te zeggen en de eer van de familie is zo heilig, dat deze desnoods met het leven moet worden verdedigd. Andere streekgebruiken vinden hun uitdrukking in kleurige lokale kleding, eigen folkloristische muziek en dansen, en in voedsel. Zo heeft Korçë zijn lakror me saç, een deegproduct dat met groente en kruiden wordt gebakken in gloeiend hete kolen en is Gjirokastër trots op zijn oshaf, een verfijnd dessert van geitenmelk en vijgen.

 

 

Geschiedenis

Albanië is een van de oudste beschavingen van Europa. De eerste bewoners vestigden zich rond 1200 in het gebied aan zee, veelal aan de mondingen van rivieren en op de toppen van heuvels en bergen. Tot de meest prominente stammen behoorden de Illyriërs. Zij bouwden huizen, sloegen hun eigen munten, dreven handel en waren berucht voor hun rooftochten op zee. Zij domineerden het land ruim duizend jaar, maar werden rond 150 v. Chr. door de Romeinen onder de voet gelopen, net als zoveel andere kleinere volken in die tijd. Toen na ruim vijf eeuwen de Romeinse heerschappij eindigde, werd Albanië een provincie van het Byzantijnse Rijk.

Het gebied bleef ook daarna inzet van strijd en bezetting. Ostrogoten, Visigoten, Bulgaren, Noormannen, Venetianen, Angevijnen, allemaal wilden ze een voet aan de grond in het strategisch zo gunstig gelegen land aan zee. Het was de zoon van een rijk stamhoofd, Skanderbeg, die eind 15de eeuw lang weerstand bood tegen de Ottomanen in het gebied dat nu Albanië heet. Hoewel de strijd uiteindelijk verloren werd, had Skanderbeg een volk van rivaliserende leenheren en prinsen bij elkaar gebracht en daarmee de basis gelegd voor een Albanese identiteit. Hij werd daarmee de vader des vaderlands.

 

Rond 1500 slaagden de Ottomanen erin heel Albanië toe te voegen aan het kolossale gebied rond de Middellandse en Adriatische Zee dat zij tot hun Rijk hadden gemaakt. Zij heersten er ruim vier eeuwen, lieten veel gebouwen en gebruiken na, en vestigden de islam, die met het orthodoxe christendom de belangrijkste religie in Albanië is.

De Albanese vrijheid, in 1912 verkregen, duurde maar even. Het land werd van diverse kanten aangevallen en belaagd. Tijdens en tussen de wereldoorlogen waren het vooral de Italianen die hun stempel drukten, zoals je bijvoorbeeld nog kunt zien in de zogenaamde fascistische architectuur van een aantal gebouwen in het centrum van de hoofdstad. De Italianen werden in 1943 door de Duitsers verjaagd.
Het waren de Albanese partizanen die op hun beurt in 1944 de Duitsers het land uitdreven. Uit hun midden was Enver Hoxha als leider naar voren gekomen. Hij stichtte een regime naar Sovjet-voorbeeld: vooruitgang door collectiviteit. Aanvankelijk leek Albanië op te bloeien onder de nationalistische moraal en een ijzeren discipline. Maar de idealen sloegen om in een nietsontziende machtspolitiek. Het communistisch schrikbewind dat tot 1991 duurde, heeft tienduizenden Albanezen het leven gekost en tienduizenden anderen geestelijk voorgoed verminkt. Nog altijd zie je de sporen daarvan.

De ingang van Bunkart2 museum in Tirana.

 

Economie

De economie van Albanië is kansrijk maar komt niet voor iedereen van de krap drie miljoen inwoners zelf goed van de grond. Naast een kleine groep rijke Albanezen is er een grote groep die maar nauwelijks het hoofd boven water houdt. Veel jongeren ontvluchten het land in de hoop hun familie te kunnen helpen en een bestaan voor zichzelf op te bouwen. De economische maar ook de intellectuele vlucht zou je het grote drama van huidig Albanië kunnen noemen.

Toerisme is de hoop van het land, en de verwachtingen zijn groot. TravellingAlbania hoopt bij de dragen, niet alleen aan de bekendheid van Albanië als land van natuur, historie en strand, maar ook aan verbetering van het leven van gewone Albanezen.

 

Zie ook het artikel: 75 reasons to visit Albania.